Dat versterkt je onderhandelingspositie met een opdrachtgever. Maar het debat in de Tweede Kamer laat ook iets anders zien: deze wet biedt een oplossing voor een aantal zzp’ers, maar voor een gezond verdienvermogen van zelfstandigen in de culturele en creatieve sector is er meer nodig.
Wat is aangenomen?
De Tweede Kamer heeft ingestemd met het introduceren van een rechtsvermoeden van werknemerschap bij een uurtarief van €38 (excl. btw) of lager. Wie onder die grens werkt, kan per 1 januari 2027 eenvoudiger naar de rechter stappen om te laten toetsen of er feitelijk sprake is van een arbeidsovereenkomst en dus sprake is van schijnzelfstandigheid. Dat is geen automatisme. Als zzp’er dien je daarvoor zelf naar de rechter te stappen.
Juist voor zzp’ers met een zwakke onderhandelingspositie is deze wet relevant. Het vergroot de druk op opdrachtgevers om niet structureel onder dat uurtarief te contracteren. Goed nieuws dus!
Kamer heeft oog voor sectorspecifieke problemen
In aanloop naar het Kamerdebat vroeg De Creatieve Coalitie aandacht voor de specifieke positie van zzp’ers in de culturele en creatieve sector. Die boodschap kwam bij verschillende Kamerleden goed aan. Zo vroeg D66-Kamerlid Neijenhuis aan minister Thierry Aartsen (Sociale Zaken en Werkgelegenheid) hoe hij wil voorkomen dat opdrachtgevers financiële risico’s, zoals naheffingen en boetes bij schijnzelfstandigheid, via contracten doorschuiven naar de zzp’er.
De minister was daar helder over: het afwentelen van zulke risico’s op werkenden is onwenselijk en in veel gevallen ook niet toegestaan. Daarmee gaf hij een belangrijk signaal af aan opdrachtgevers die dat nu wél doen in de culturele en creatieve sector. Winst!
Uurtarief zegt niet altijd alles
De Creatieve Coalitie is blij met de invoering van het rechtsvermoeden, maar waarschuwt ook voor hyperoptimisime. In de culturele en creatieve sector ligt het declarabele aantal uren veelal lager dan in andere sectoren. Met andere woorden; zelfstandigen in onze sector kunnen lang niet altijd alle gewerkte uren factureren aan hun opdrachtgever. Voorbereiding, repetities, reistijd en acquisitie blijven daardoor regelmatig onbetaald. Tegelijk worden opdrachten verplaatst of geannuleerd, zonder dat daar een redelijke vergoeding tegenover staat.
Formeel hoort dat bij het ondernemerschap, maar in de praktijk zijn tarieven vaak te laag om deze risico’s te dragen. In combinatie met een groot aandeel niet-declarabele uren ontstaat zo een structureel kwetsbare inkomenspositie.
Desalniettemin, is de introductie van het rechtsvermoeden een versterking van de positie van zzp’ers met lage uurtarieven. Het biedt een route om een arbeidsrelatie juridisch te laten toetsen wanneer het uurtarief 38 euro betreft of lager. In de praktijk zullen zzp’ers hier vooral gebruik van maken als er al een conflict is ontstaan met hun opdrachtgever. Het rechtsvermoeden is een relevant instrument, maar geen heilige graal om alle problemen van lage tarieven en verschoven risico’s in de sector op te lossen.
Zzp’er? Tijd voor actie!
Werk jij als zzp’er structureel rond of onder de €38 per uur, kijk dan buitengewoon kritisch naar je tarief. Met deze wet wordt jouw uurtarief immers juridisch relevant. Het uurtarief van €38 (ex. btw) is overigens bedoeld als ondergrens voor bescherming, geenszins als norm voor je uurtarief. Blijf daarom zelf bepalen wat jouw werk waard is.